Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh

LĨNH VỰC HOẠT ĐỘNG: QUAN TRẮC NƯỚC BIỂN

1. Vai trò và ý nghĩa của công tác quan trắc nước biển

Quan trắc nước biển là một trong những lĩnh vực hoạt động chuyên môn quan trọng của Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, nhằm theo dõi, đánh giá hiện trạng và diễn biến chất lượng môi trường nước biển tại khu vực ven biển và vùng biển có liên quan đến địa bàn quản lý. Công tác quan trắc nước biển góp phần cung cấp cơ sở khoa học phục vụ công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường biển, sử dụng bền vững tài nguyên biển và hải đảo, đồng thời hỗ trợ công tác cảnh báo, phòng ngừa các nguy cơ ô nhiễm môi trường biển.

Trong bối cảnh các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội, đô thị hóa, công nghiệp hóa và khai thác, sử dụng tài nguyên ven biển ngày càng gia tăng, môi trường nước biển chịu nhiều tác động từ nguồn thải trên đất liền và các hoạt động trên biển. Việc thực hiện quan trắc nước biển một cách thường xuyên, đúng quy định có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ hệ sinh thái biển, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo đảm phát triển bền vững khu vực ven biển.

2. Phạm vi và đối tượng quan trắc nước biển

Hoạt động quan trắc nước biển của Trung tâm được triển khai theo các chương trình, kế hoạch quan trắc môi trường đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, tập trung vào:

• Các khu vực ven biển chịu tác động từ hoạt động phát triển kinh tế – xã hội;

• Các vùng biển có nguy cơ ô nhiễm hoặc có yêu cầu giám sát môi trường;

• Các khu vực liên quan đến hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên biển;

• Các khu vực khác theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Phạm vi quan trắc được xác định phù hợp với điều kiện tự nhiên, hiện trạng môi trường và yêu cầu quản lý, bảo đảm phản ánh đầy đủ diễn biến chất lượng môi trường nước biển trong khu vực quan trắc.

3. Nội dung và quy trình quan trắc nước biển

Hoạt động quan trắc nước biển được Trung tâm tổ chức thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành và bao gồm các nội dung chủ yếu sau:

3.1. Khảo sát, lựa chọn vị trí và lập kế hoạch quan trắc

Trung tâm tiến hành khảo sát thực địa, đánh giá điều kiện tự nhiên, thủy văn và hiện trạng môi trường để lựa chọn vị trí quan trắc phù hợp, bảo đảm tính đại diện và khoa học của chương trình quan trắc.

3.2. Lấy mẫu nước biển tại hiện trường

Công tác lấy mẫu nước biển được thực hiện tại các vị trí đã xác định, bảo đảm tuân thủ các quy trình kỹ thuật, yêu cầu an toàn và bảo vệ môi trường. Mẫu nước biển được bảo quản, vận chuyển theo đúng quy định để phục vụ công tác phân tích.

3.3. Phân tích và đánh giá chất lượng nước biển

Các mẫu nước biển sau khi lấy được phân tích tại phòng thí nghiệm của Trung tâm theo các chỉ tiêu quy định. Kết quả phân tích được sử dụng để đánh giá chất lượng môi trường nước biển, làm cơ sở đối chiếu với các quy chuẩn kỹ thuật môi trường hiện hành.

3.4. Tổng hợp, báo cáo và quản lý dữ liệu

Kết quả quan trắc nước biển được tổng hợp, báo cáo theo quy định, phục vụ công tác quản lý, giám sát và theo dõi diễn biến môi trường biển. Dữ liệu quan trắc được lưu trữ, quản lý và khai thác theo đúng quy định của pháp luật.

4. Phục vụ công tác quản lý nhà nước về môi trường biển

Thông qua hoạt động quan trắc nước biển, Trung tâm cung cấp dữ liệu, thông tin khoa học phục vụ:

• Công tác đánh giá hiện trạng và diễn biến chất lượng môi trường biển;

• Công tác quản lý, bảo vệ môi trường biển và vùng ven biển;

• Công tác xây dựng, điều chỉnh chương trình, kế hoạch bảo vệ môi trường biển;

• Công tác giám sát, kiểm soát các nguồn tác động đến môi trường biển.

Kết quả quan trắc nước biển là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước đưa ra các giải pháp kịp thời nhằm phòng ngừa, hạn chế và khắc phục ô nhiễm môi trường biển.

5. Bảo đảm chất lượng và tuân thủ quy định

Hoạt động quan trắc nước biển của Trung tâm được thực hiện trong khuôn khổ hệ thống quản lý chất lượng theo quy định, bảo đảm tính khách quan, trung thực và độ tin cậy của kết quả. Trung tâm thường xuyên cập nhật các quy trình kỹ thuật, nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ viên chức, đồng thời đầu tư, duy trì trang thiết bị phục vụ công tác quan trắc và phân tích môi trường biển.

6. Ý nghĩa và định hướng phát triển

Trong thời gian tới, Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác quan trắc nước biển, tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ và nâng cao năng lực quản lý dữ liệu môi trường biển. Qua đó, góp phần bảo vệ môi trường biển, sử dụng bền vững tài nguyên biển và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực ven biển.