CHỨC NĂNG VÀ HOẠT ĐỘNG- Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh

I. KHÁI QUÁT CHUNG

Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, được tổ chức lại theo Quyết định của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025, trên cơ sở sắp xếp, kiện toàn các đơn vị thực hiện nhiệm vụ quan trắc, kỹ thuật và dịch vụ trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường.

Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, có tốc độ đô thị hóa cao, quy mô dân số lớn, hoạt động sản xuất – kinh doanh đa dạng và chịu nhiều áp lực về môi trường, công tác quan trắc, giám sát, phân tích và cung cấp dữ liệu về tài nguyên và môi trường có vai trò đặc biệt quan trọng. Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, kỹ thuật nhằm cung cấp cơ sở khoa học, dữ liệu tin cậy phục vụ công tác quản lý nhà nước, xây dựng chính sách, quy hoạch, kế hoạch và các giải pháp bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lý tài nguyên trên địa bàn Thành phố.

Hoạt động của Trung tâm được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm tính khách quan, trung thực, chính xác và kịp thời; đồng thời tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hệ thống quản lý chất lượng và các quy định chuyên ngành có liên quan.

II. CHỨC NĂNG CỦA TRUNG TÂM

1. Chức năng chung

Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh có chức năng tổ chức thực hiện các hoạt động quan trắc, đo đạc, lấy mẫu, phân tích, đánh giá, giám định kỹ thuật và cung cấp thông tin, dữ liệu trong các lĩnh vực tài nguyên, môi trường, khí tượng thủy văn và các lĩnh vực có liên quan theo quy định của pháp luật.

Trung tâm là đơn vị chuyên môn kỹ thuật, thực hiện các nhiệm vụ phục vụ trực tiếp công tác quản lý nhà nước của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh và các cơ quan có thẩm quyền; đồng thời tham gia cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

2. Chức năng tham mưu, hỗ trợ quản lý nhà nước

Thông qua các hoạt động quan trắc và phân tích chuyên môn, Trung tâm có chức năng cung cấp dữ liệu, thông tin khoa học làm cơ sở cho:

• Công tác đánh giá hiện trạng, diễn biến chất lượng môi trường;

• Công tác theo dõi, giám sát các nguồn tác động đến môi trường;

• Công tác xây dựng, điều chỉnh chính sách, quy hoạch, kế hoạch về bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên;

• Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về tài nguyên và môi trường.

Các kết quả chuyên môn do Trung tâm thực hiện là nguồn thông tin quan trọng, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Chức năng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công

Bên cạnh nhiệm vụ phục vụ quản lý nhà nước, Trung tâm còn thực hiện các hoạt động dịch vụ sự nghiệp công trong lĩnh vực quan trắc, phân tích, kiểm định, hiệu chuẩn và các dịch vụ môi trường khác theo quy định, góp phần đáp ứng nhu cầu của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN CỦA TRUNG TÂM

1. Hoạt động quan trắc môi trường

Quan trắc môi trường là một trong những hoạt động trọng tâm của Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh. Hoạt động này bao gồm việc tổ chức đo đạc, lấy mẫu ngoài hiện trường nhằm theo dõi, đánh giá chất lượng các thành phần môi trường theo các chương trình, kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Các chương trình quan trắc được triển khai theo đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm tính đại diện, tính liên tục và độ tin cậy của số liệu. Hoạt động quan trắc được thực hiện trên phạm vi toàn địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, phục vụ công tác theo dõi diễn biến môi trường và phát hiện sớm các dấu hiệu ô nhiễm, suy thoái môi trường.

2. Hoạt động quan trắc tự động và quản lý dữ liệu

Trung tâm tổ chức quản lý, vận hành hệ thống quan trắc tự động, liên tục và hệ thống thông tin dữ liệu môi trường theo quy định. Các hệ thống này có vai trò quan trọng trong việc thu thập dữ liệu theo thời gian thực, hỗ trợ công tác giám sát, cảnh báo và tổng hợp thông tin môi trường.

Dữ liệu thu thập từ các hệ thống quan trắc tự động được quản lý, lưu trữ, xử lý và khai thác theo quy định, phục vụ công tác báo cáo, cung cấp thông tin cho các cơ quan quản lý nhà nước và các nhiệm vụ chuyên môn khác của Trung tâm.

3. Hoạt động phân tích, kiểm nghiệm môi trường

Hoạt động phân tích môi trường được thực hiện tại các phòng thí nghiệm chuyên môn của Trung tâm, tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và hệ thống quản lý chất lượng theo quy định. Công tác phân tích bao gồm việc xác định các chỉ tiêu môi trường nhằm phục vụ đánh giá chất lượng môi trường và các nhiệm vụ quản lý có liên quan.

Trung tâm chú trọng bảo đảm chất lượng kết quả phân tích thông qua việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng, kiểm soát quy trình chuyên môn và sử dụng trang thiết bị, phương pháp phân tích phù hợp.

4. Hoạt động giám định kỹ thuật và phục vụ thanh tra, kiểm tra

Trung tâm thực hiện giám định kỹ thuật trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về tài nguyên và môi trường.

Hoạt động giám định kỹ thuật được thực hiện khách quan, trung thực, đúng quy trình, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

5. Hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn và dịch vụ môi trường

Trung tâm thực hiện các hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị và cung cấp các dịch vụ môi trường theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Các hoạt động này góp phần hỗ trợ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong việc bảo đảm độ chính xác của thiết bị, tuân thủ các quy định kỹ thuật và pháp luật về môi trường.

6. Hoạt động tư vấn, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ

Trung tâm tham gia các hoạt động tư vấn, nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Các hoạt động này nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, cập nhật tiến bộ khoa học – kỹ thuật và phục vụ hiệu quả hơn công tác quản lý tài nguyên và môi trường của Thành phố.

IV. CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ PHỐI HỢP HOẠT ĐỘNG

Các hoạt động của Trung tâm được triển khai thông qua hệ thống các phòng chuyên môn, mỗi phòng có chức năng, nhiệm vụ cụ thể và có mối quan hệ phối hợp chặt chẽ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chung. Sự phối hợp đồng bộ giữa các phòng chuyên môn góp phần bảo đảm chất lượng, tiến độ và hiệu quả của các hoạt động quan trắc, phân tích và cung cấp dữ liệu môi trường.

V. VAI TRÒ VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

Trong thời gian tới, Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy vai trò là đơn vị chuyên môn kỹ thuật nòng cốt trong lĩnh vực quan trắc và phân tích môi trường; từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, hiện đại hóa trang thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động quan trắc và quản lý dữ liệu.

Trung tâm hướng tới mục tiêu cung cấp dữ liệu môi trường đầy đủ, kịp thời, chính xác, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, góp phần bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lý tài nguyên và phát triển bền vững Thành phố Hồ Chí Minh.

VI. KẾT LUẬN

Chức năng và hoạt động của Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh gắn liền với yêu cầu thực tiễn của công tác quản lý tài nguyên và môi trường trong giai đoạn hiện nay. Thông qua việc thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, Trung tâm góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ môi trường sống và phát triển bền vững Thành phố Hồ Chí Minh.